Legislative Assembly of Nunavut

Tuhaqviginagialgit |                                                          Pilihaarniqᐃᓄᒃᑎᑐᑦ | English | Français

figure spacer.gif
FAQ

Ilauyut (Maligaliuqtit)

Uqaqatigiiqattarniit (Hansardkutigut)

Tuhagakhanik nuitirniq

Malirauliuqhimayut Maligallu

Tikkuaqtauhimayun Katimayiit Katimayinnguqhimayullu 

Maligaliuqtit Makpiraaqarviat

Inulramiit Katimanguaqtut

Katuyikatigit-nik

Pitjutiqaqtut Maligaliurviqmiq

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP

 

1. Qanurli takuyungnaqqara Maligaliuqtiga?
2. Qanurli pulaarungnaqqara Maligaliurvik?
3. Takuyaqtuiningat
4. Talavisikkullu Naalautikkullu
5. Hunauva Katimadjutiminiit?
6. Hunauva Maligakhannguqtukhaq?

7. Hunauvat Katimadjutikhat Ublungani?
8. Hunauva Maligaliuqtip havauhinga 9. Maligaliurvingmi?
9. Hunauvat Katimayiralaanguinnaqtut Katimayiralaangukainnaqtullu uvani Maligaliurvingmi?
10. Qanurli Ataniqpaat (Ministaqarviit) tikkuaqtauhimavakpat?
11. Hunauvali havaarivagait Ataniqpaat Havagvianni (Ministaqarviit)?
12. Qanurli havaaqaqpakpa Hivuliqti?
13. Qanurli havaaqaqpakpa Uqaqtittiyi?
14. Qanurli havaaqaqpakpa Titiraqti?
15. Qanurli havaaqaqpakpa Iqhukti?
16. Qanurli havaaqaqpakpa Kamisina Nunavunmi?
17. Kitulli uqauhiit atuqtauvakpata Maligaliurvingmi?
18. Kitulliqaak aadjikkutarinngitaat ukunani nunat aviktuqhimayut ukuallu Nunavunmi kavamaqarviat?
19. Qanurli Nunavut makipkaqtauhimava?

1. Qanurli takuyungnaqqara Maligaliuqtiga?

Una Takunnaqtuq Naunaipkut titirarniqaqtuq turaarvianit, uqautikkut naahautainnit (kivgaqtuivianillu havagvianillu), kayumiktukkut naahautait, qaritauyakkut turaarviat uvvalu inuuhingatigut titiraqhimaniat atuni ilikkut hapkuat maligaliuqtit.

2. Qanurli Pulaarungnaqqara Maligaliurvik?

Inuit tatqaaniittut qaiyungnaqtut takuyaqtuilutik. Una Maligaliurviup igluqutigiyaa uvani Iqalungni, igluutaat #926.

Kitulliqaak inuit pulaariaturungnaqtut Maligaliurvingmut naalagiaqturlutik Katimavigyuanganni katimaliraikpata talvani Maligaliurvingmi. Hivayainnarialik Inuliqiyuni Havaktia uvani (867) 975-5000 qaritauyakkuunginnarialigluunniit uvani leginfo@assembly.nu.ca, naunairumagungni qakuguli katimaryuarnialirmikpata.

3. Takuyaqtuiningat

Pulaaqtarviunginnarialik akiittumik Maligaliurvik kihiani uqariiqhimalutit piyukhauyutit. Hivayarlugu 975-5000 naunaiqhivaallirumaguvit.

4. Talavisikkullu Naalautikkullu

Katimaliraangata Maligaliurvingmi, uqautauvaktut takuinnarialgit uvani Nalaani 33 Iqalungni. Uvvaluttauq, Maligaliurvik qunniaqtittivaktut unnuk tamaat malrungni-ikaarnini nunamingniittumik nalaumanianni.

5. Hunauva Katimadjutiminiit?

Katimadjutiminiit ilitariyauhimayuni unipkaaliuqhimayut uqautigivaktaini akiraqtuutigivaktainilu Maligaliurvingani Nunavut. Titiraqtauvaktut Maligaliurvik katimataaraangata ubluq tamaat. Titiraqhimavaktuq Inuktitullu Qablunaatitullu.

Innirvik Ikayuqtuiyut Iqalungni havaktittivaktut quliuyunigliqaak iniqtirinahuaqhugu hamna ayurnaqhivaktuq havaat. Nunavut, ukuallu New Brunswick Kanatamilu Maligaliurvigyuangat Ottawa-mi, ukuanguyutuat Kanatami titirarniqaqpaktut malrungnik uqauhiqaqhutik Katimadjutiminirni.

6. Hunauva Maligakhannguqtukhaq?

Maligaliurvik maligakhaliuqpaktut makipkaiblutik maligakhanik ilaa maligakhannguqtukhanik. Una maligakhannguqtukhaq tukhiqtuutaubluni maligauyuq talvalu hivulliubluni abluqtuidjutigivagaat maligakhannguriangani. Takulugu Maligakhannguqtukhat ukuallu Maligakhat qanurittunigliqaak maligakhannguqtauyukhat makipkaqtauvagiakhaita, havaangit ukuat Katimayiralaanguinnaqtut talvalu qanurli hapkuat maligakhannguqtauyukhat maligauliriakhaita havauhiannik.

7. Hunauvat Katimadjutikhat Ublungani?

Ukuat Katimadjutikhat Ublungani ilitariyauhimayut uvani maligaliurvingmi. Titiraqpagait haffumap Titiraqtiup katimadjutigiyakhat ubluq tamaat, qimilruuqpagait qanurinningat uvani Maligaliurvingmi. Titiraqhimaniit Katimadjutikhani naunaipkutauvaktut tahapkuat uqautigiyauyukhat nalaumablutik titirarniqaqtut. Una uuktuutigilugu, katimaliqtinnagit qinngaqqaaqpaktut, una malikhugu angmaqtirinirmut uqauhinganik, Ministaillu Maligaliuqtillu uqauhingit, uqauhikkut uvvalu titiqqakkut apiqqutauyut, unipkaallu qimilruurutillu maligakhannguqtauyukhanik, pigiaqtittinirlu talvalu kitulliqaak uqautauyumayutigut pivaktut taimaatut.

8. Hunauva Maligaliuqtip Maligaliurvingmi havauhinga?

Havauhinga Maligaliuqtip Maligaliurvingmi (MLA) uqautauyungnaqtuk malrungni. Hivulliq, MLA-kut kivgaqtuiblutik inungnik pivaktut. Aippaani, una Maligaliuqti kivgaqtuiblutik ikayuqtuivaktuq niruaqtigiyamingnit, akiraqtuidjutigiblugit hunanigliqaak ihumagilluaqtamingnit inuit. MLA-kut tuhaqtittivaktut kivgaqtuqtamingnut hunanigliqaak havauhiriyauvaktuni kavamatkunnit talvaluttauq ahiani, kavamatkunnut tuhaqtittivakhutiktauq kivgaqtuqtamingni ihariattigiyauvaktunit uvvalu qanurli ihumagiyauvaktunit hapkuat kavamatkut ihumaaluutigivagainnit.

Maligaliuqtit Maligaliurvingmi ikayuqtuivaktut maligakhanut mikhaanut uqautigivakhunigit Maligaliurvingmi, haavitittivakhutik maligakhannguqtauyukhanit, talvalu ilauqatauvakhutik katimayiralaatkunni. Katimayiralaanguinnaqtullu Katimayiralaangukainnaqtullu hulilukaarutait havauhirilluaqpagait Maligaliuqtit kamagiliqhunigit tahapkuat.

9. Hunauvat Katimayiralaanguinnaqtut Katimayiralaangukainnaqtullu uvani Maligaliurvingmi?

Katimayiralaanguinnaqtut Katimayiralaangukainnaqtullu uvani Maligaliurvingmi makipkaqtauvaktut qimilruuriyukhanik qaffiuyunigliqaak ihumaaluutauvaktunik uvani ikitqiyauyuni katimayiuvakhutik ilaa uqautigittiaqtauyukhanit ihumaaluutigiyauvaktunit. Havauhikhaup maliruaqtakhait katimayiralaatkunni ilaa maliruaqpallaayuittut ukunatut Maligaliurvingmiiliraangata, uvvalu katimayiralaatkunni katimayiuyut tuhariaqaqtait ihumagiyaillu uqautigivagaillu Ministait, havaktiillu, ukuallu ahiit kitulliqaak hilataaniittut maligaliurviup.

Katimayiralaanguinnaqtut pingahuuyunik ihumagilluaqtauvaktunik havaaqaqpaktut: qimilruuqhugit maligakhat, takuurivakhugit atuagakhani ihumaaluutauvaktut uvvalu qimilruuqhivakhutik kavamatkunni kiinauyatigut atuqpagainnik. Katimayiralaanguinnaqtut havaarivagait Maligaliurviup havaariyainnit ilaa nutqaqhimaittumik havaariyauvaktut.

Katimayiralaangukainnaqtut makipkaqtauyungnaqtut ilaa havaktitaulutik kitunigliqaak ahiitigut havaakhanit, kitulli uqautauvaktut talvalu atuliqtittiyungnaqtut aallannguqhiyungnaqtulluunniit pitquhimayaitigut inmingnit.

10. Qanurli Ataniqpaat (Ministaqarviit) tikkuaqtauhimavakpat?

Ukuat ataniqpaat katimayiat ukualluunniit Ministaqarviit tikkuaqtauvaktut ukuninngat Maligaliuqtit Maligaliurvingmi uvaniittunit Maligaliuqtit Maligaliurvingmi. Ukuat Maligaliuqtit Maligaliurvingmi katitpaktut ilitariyauhimablutik ukunatigut Nunavut Hivuliqtiit Katimayianit. Uvani katimayitkunni Maligaliuqtit tikkuaqtuivaktut inmingnik ukununnga Ataniqpaat katimayikhaannit. Atuni Maligaliuqti uqaqtitauyungnaqtuq naittumik tikkuaqtuitinnagit. Iiraqtuqhutik niruaqpaktut kitulliqaak ilauqatauniaqtukhanik Ataniqpaat Ministaqarvikhaannut.

11. Hunauvali havaarivagait Ataniqpaat Havagvianni (Ministaqarviit)?

Uqautigiliraangaptigu "ukuat kavamatkut" uqautigivaktavut Ataniqpaat Katimaviat, Ministaqarvingmiluunniit taivaktavut.

Hamna Ministaqarvik ataniqpaaniittut, talva kihimi tikkuaqtauhimavaktut maligaliuqtit Maligaliurvingmi, ukuak ataniqpaallu maligaliurnirlu ilagiit atauttimiuvaktut.

Ukuat Ataniqpaat Katimayiit angayukhiublutik ihumaliuqtiuyutigut timigiyaat Kavamatkuat Nunavut ukuangublutik Hivuliqti ukuallu saivauyut Ministait, tamaita niruaqtauhimayut Maligaliuqtinit Maligaliurvingmi.

Katimaliraangata Maligaliuqtit ukunaniluunniit ahianit uvani ukiunganni, ukuat Ataniqpaat Katimayingit kamagivagait kavamatkut ubluq tamaat havauhiannik. Haffumani havauhinginni, Ministait havaqatigivagait tamaita maligaliuqtit katimayini, ukuallu aallat Ministait, uvvaluunniit ilikkuuqhutik havakpaktut.

Ukiumi talvani, atuagakhanik uqauhiqaqpaktut, nutaanik maligakhanik ihumaliurutiqaqpakhutik, kiinauyaqtuutikhatigullu havauhiqaqpakhutik. Ilikkuuqhutik, havagviublutik angayuqqaanguviuvaktut, kamagiyaqaqhutik atuqtauyukhat havagvingmingni havaariyauttiarningannit.

Aulapkainirmut havagviat angayuqqaanguyut, taiyauvaktut ministait tuglingannik Ministanut haalluaqpaktut. Ministait kamagilluaqpagait tilikturluaqtauvaktut Maligaliuqtinit, atuagakhanik havaaqaqpaktukhat ilaa angiqtakhaat Ataniqpaat Katimayiita, qanurlu atuagakhanik ihumaliuqtukhat ilaa atuqtauyukhat talvalu aulapkainiat havaariyauttiaqtaunikhaat malittiaqtauningannik.

Ihumagiblugit ihariattigiyait inuit tatqaaniittut, Ministait haavittivaktut maligakhanik ilaa havagvingmingni kamagilluaqtamingnit. Apiqqutauvaktunik Maligaliurvingmi kiuyariaqaqtut havagvingmingni havauhiannik kiinauyaqtuutigivagainniglu.

Hivuliqtiup havauhinga ukuanguyut ikhivautarilugu Ministaqarvingmi katimaliraikpata, Ministait havauhikhainnik uvvalu taniqtuivagluni Ministanut. Una Hivuliqti angiqatigivaktakhait ahiit Ministait talvalu kivgaqtuqpaglunigit kitunigliqaak uvaniinngitpata atuni havauhiriyamingni.

12. Qanurli havaaqaqpakpa Hivuliqti?

Una Hivuliqtiuyuq Nunavunmi Eva Aariak. Maligaliuqtigiyaat Iqaluit Kivataani, Ministariyaat Ataniqpaat uvanilu Kavamaliriyitkunni, Ministauyuq Arnait Qanurinninganni uvvalu Ministauyuq Nunani Ahininngaaqtuni. Una Hivuliqti tikkuaqhimavagaat Maligaliurvingmi Maligaliuqtiinit.

Hivuliqtiup havaangit qaffiuyulliqaak. Ahiatigullu amigaittunik kamagiyaqaqtuq Hivuliqtiubluni, Maligaliuqtiublunilu Ministaublunilu.

Una Hivuliqti Hivunniuqtigivagaat Kavamatkut. Hamna Ataniqpaani havagviat uvani Kavamatkuanni Nunavut (Ministaqarviup) haalluaqpagaat una Hivuliqti. Una Hivuliqti kamagivagaat Ministaqarviup hulilukaarutainnik, havaktittivakhuni ministait havaakhainik, ilitturinahuaqpakhugillu kavamatkut hivituyumik parnaiyautikhaatigut havauhikhaannik, uvvalu kavamatkunni havagviinni hulilukaarutikhaatigut, timigiyainnullu kuaparisigiyainullu ilaa malittiaqtauyukhatigut kavamatkut atuaganginnik, maligakhainik ukuninngalu pilraaqtauyukhat ihumagiblugit.

Ministaubluni Ataniqpaat uvanilu Kavamaliriyitkunni, una Hivuliqti ahiagullu kamagiyakhaqaqtuq tuhaqtittivagluni inungnut tatqaaniittunut kavamatkut piyumayaitigut piliriarutikhaitigut uvvalu kavamatkut havauhiriyakhait ihumagiblugit uvani Kanatami, aviktuqhimayut nunaliit ukuallu ahiit nunattiarmiuyut.

13. Qanurli havaaqaqpakpa Uqaqtittiyi?

Una Uqaqtittiyi Maligaliurvianni Nunavut unauyuq James Arreak, Maligaliuqti Uqqummiuni.

Avatquumayuni 600 ukiunit, una Uqaqtittiyiup havaanga ilaa ihumagiyaulluaqtuq haffumani niruaqtuivaktuni maligaliurvingni tamainni nunaryuani.

Ilitariyauhimanikkut kivgaqtuibluni Maligaliurvingmi, una Uqaqtittiyi ihumagiyaulluaqpaktuq katilviubluni Nunavunmi angiqatigiikhutik-niruaqhivaktut Maligaliuqtikhanik katitpaktut uqauhiqarumablutik. Havaktiulluaqhuni Maligaliurvingmi, una Uqaqtittiyi kamagiyaqaqtuq atuttiaquibluni Maliktauyukhanik, Katimavigyuami katimapkaivakhuni, talvalu pittiarnirmut uvvalu havauhittiarnirmut kamagiyaqaqhuni. Ikhivautaubluni uvani Aulapkainirmullu Ikayuqtuiyunullu Katimayiini, una Uqaqtittiyi kamagiyaqarluaqtuq aulapkaininganni Maligaliurviup.

14. Qanurli havaaqaqpakpa Titiraqti?

Una Titiraqti Maligaliurviani Nunavut unauyuq John Quirke.

Una havaariyaa titiraqtip akunnganiittuq nappatigilluaqtaat Maligaliurvingmi. Una Titiraqtip havaanga havaaqaqtuq tamangnik pitquhikkullu aulapkainirmullu. Una Titiraqti uqaudjiyiulluaqpaktuq Uqaqtittiyimullu tamainnullu Maligaliuqtinut havauhianik pivikhaatigullu havauhiriyaitigut. Una Titiraqti kamagiyaqaqpaktuq havaariblugit tamaita ilitariyauhimayut titiqqatigut titiraqhimayutigullu Maligaliurvingmiittunit.

15. Qanurli havaaqaqpakpa Iqhukti?

Uvani 12th (100 ukiungani), havauhia Iqhuktup munarivakhunigit King unaluunniit Kuinguyuq atuqhugu iqhugarmik kiyuaqtuutigivakhugu. Ublumi, una Iqhukti havauhiqaqtuq tigumiaqtiuqattaqhuni iqhugarmik itiliraangata aniliraangatalu katimavigyuamin angmaqtirinirmullu umiktirinirmullu ubluq tamaat katimataaraangata. Munagilluaqpagaa kamagittiaqhugu iqhugaq, pittiarninganniglu Inuit, Ikayuqtillu tiliuqtuivakhunigit, hapummiqtuittiaqhunilu, munarittiaqhugillu Maligaliuqtit havaktiilu.

16. Qanurli havaaqaqpakpa Kamisina Nunavunmi?

Kamisina Nunavunmi unauyuq Ann Meekitjuk Hanson. Kavamatuqatkunnit tikkuaqtauhimayuq, una Kamisina tiliqtuqtauvaktuq Ministangannit Aallait uvvalu Ukiuqtaqtumi Pivalliayutigut.

Havaanga Kamisinaup naunaipkutauyuq hapumminiutigiblugu inungnut piqutainullu Nunavut iluani Kanataup Kavamaryuanganni. Kivgaqtuidjutigivagaat takuurinikkut atauttimiunikkullu nakuatuurnikhaatigut kavamatkut ilaa hila aallannguqpalliadjutaanni talvani kavamatkut tunngavigiblugu Nunavunmi makipkaiviqarviqaqtuq.

Una Kamisina katimapkailiqpaktuq Maligaliurvingmi talvalu atannguqtuidjutiqaqtuq taimaaquiluni katimanirmut quyaginnaq taimaaqtinnagilluunniit Maligaliurvingmi. Una Kamisina havauhiqaqtuq tikkuaqtuidjutiqaqhuni Maligaliuqtikhaanut Ataniqpaani uqaudjaugumi Maligaliurvingmit, uvvalu uqaudjaugumi Hivuliqtimit, havaariyaukhaniglu ataniqpaani kamagiyaqaqtuqtauq.

17. Kitulli uqauhiit atuqtauvakpata Maligaliurvingmi?

Inuktitut, Inuinnaqtun Qablunaatitullu uqauhiit atuqtauvaktut Maligaliurvingmi. Uiviititullu uqauhiqaqpaktut Nunavunmi talvalu uqautigiyungnaqtaattauq Maligaliurvingmi.

18. Kitulliqaak aadjikkutarinngitaat ukunani nunat aviktuqhimayut ukuallu Nunavunmi kavamaqarviat?

Ukuak malruuyuk aadjikkutarinngitaat akunnganni Nunat Aviktuqhimayut ukuallu Nunavunmi kavamatkuak havauhiak kavamalirinirmut uvvalu niruarahuarnikkuttauq. Nunat Aviktuqhimayuni kavamait kavamaliuqpaktut niruaqtauhimayunit Maligaliuqtiinit ilauqatauvaktuni ukunani Progressive Conservative, Liberal uvvaluunniit New Democratic katimayiinit. Tamaita aviktuqhimayuni nunalgit Hivuliqtiqaqtut. Hivuliqtiubluni ukunani amigaitqiyauyuni niruaqtauhimayut Maligaliuqtikhanit.

Nunavunmi kavamatkuat havauhiqaqtut angiqatigiikhutik aadjikkuhiuqhugu, Nunattiap Maligaliurvinganit atuqhutik. Hamna kavamatkuriyaat Maligaliuqtinit tiliqatiqaqpakhutik ilaa ilauqatauhimanngittut ilagiiktuni, talva kihimi atuni niruaqtauhimavaktut, kivgaqtuqtamingnit niruarvigihimayamingnigluunniit. Talvani 19-nguyut kivgaqturvingat Nunavunmi talvalu, talvuuna, 19-nguyut Maligaliuqtit.

Niruaqtaaraangata, ukuat Maligaliuqtit niruaqtauhimayut, inmingnit, atauhiq Maligaliuqti niruaqtauvaktuq Uqaqtittiyiuyukhamik uvvalu Hivuliqtiuyukhamiglu. Talvaluttauq saivauyunik Maligaliuqtinit niruaqtauvaktullu Kavamaliriyukhani Ilaublutik, taiyauvakhutik Ministait. Ilauqataunnginnikkut pitquyariaqataat atuni Maligaliuqtimik niruarungnaqtut qanurli piyumagumik kitumullu piyumagumiktauq. Ihumaliurutauvaktunik angiqtauyariaqaqtut amigaitqiyauyunit Maligaliuqtinit. Una Ministaqarvik pukkitqiyani ikhivainnaqpaktut Maligaliurvingmi, amigaiqpaallirutigivakpait niruarumayainnik Maligaliuqtit.

Ukuak malruuyuk aadjikkutarinngitaat akunnganni maligaliurnirmut hakugingningat Nunattiarmi ukunanilu aviktuqhimayuni nunani hakugingniqautigiyaat nunat aviktuqhimayut ihuaqhaqpaallirutigiyumayainnik atuagakhallu aulapkainikhaallu talvalu niuvrutigiqattaqtakhaallu inuit nunaannit.

Una Kavamalirinirmut Maligaryuanga 1982-mi maligaliuqhimayuq pitquidjutiqaqtuq atuni aviktuqhimayuni nunani maligaliurungnarnirmut ihuaqhaqpaalliriyungnarnirmut kavamalirinikhakkut nunani aviktuqhimayuni. Una "kavamaliriniq" Nunavunmi unauyuq Nunavut Maligaryuangat, kavamatuqatkut atuagaliuqhimayaat.

Talvuuna, Katimavigyuangat Kanataup ihuaqharungnaqtaat iluaniittut Maligaryuami talvalu, talvanngat, una Nuna Aviktuqhimayuq atannguqtuiyungnanngittut haffumani.

Ukuat nunat aviktuqhimayut munarilluaqpagaat niuviqqutait aulapkainingallu nunanit. Nunat amigaitqiyat Nunani Aviktuqhimayuni ilaa Kuin nunagiyaat (kavamatuqatkulluunniit) nunagiyaat. Una Nunavunmi Nunataarningat Angirutaat unalu Nunavut Maligaryuanga angiqtautaaqhimayuk kavamatuqatkut Maligaliurvigyuanganni 1993-mi, makipkaiblutik Nunavut haffumanngalu Inuit nanminiriyaanni 355,842 sq km aktigiyumik nunataarutaanni, hamna 35,257 ilagiblugu uyarakhiurnirmut nanminiqalaaqhutik. Ilangat nunat Nunavunmi nunagiyaat Kavamatuqatkut. Ukunatut inngittuq Aviktuqhimayutigut Nunani, una Nunattiamiittuq atannguqtuiyungnanngittuq tamainni nunaliqinirmut iluani kigliqarnigiyaani.

Nunavunmi Kamisinauyuq Ann Meekitjuk Hanson. Kavamatuqatkunnit tikkuaqtauhimayuq talvani, havaariyaa aadjikkutarivyaktaa haffumatut Ilitariyauhimayuni Kavamaliriyutkunni talvani Nunani Aviktuqhimayuni.

Qaffiuyullikiaqtauq atannguqtuidjutaat Nunani Aviktuqhimayuni aadjikkutarinngitaat ahiit aviktuqhimayuni nunani. Una nuna aviktuqhimayuniittuq atukkiqtitauyungnaqtuq kiinauyanik, una Nunavutip atannguqtuininga atukkirumagumi angiqtauyariaqarungnaqhiyuq Kavamaliriyuni-Katimayianin. Talvaluttauq, atannguqtuidjutaa Nunani Aviktuqhimayuni makipkaiyumagumik havagvikhanik putquyaunnginniqaqtut kitullikiaq havagviit, ukunatut uqautiliqiyut tingmidjiqiyuniluunniit nanminiqaqtut, makipkaqtauyungnanngittut Nunattiarmiuyutigut Maligaryuanganni.

Ukuat Nunani Aviktuqhimayuniittut ilikkuurnaqhitigumik, ihuaqhiyariaqalirniaqtuq Kavamaliridjutaat Kanataup. Angiriaqaqtauyuq Maligaliurvigyuangannit Kanataup ukuninngalu saivauyut quliuyunit aviktuqhimayut nunaliit immaqaak avvariyakhaanik 50 per cent-nguyunit inuqarningannit tamainni nunat aviktuqhimayuni.

19. Qanurli Nunavut makipkaqtauhimava?

Makipkaqtauninga Nunavut havaariyauhimayuq avatquumayumik taali ukiunit akhut havaariyaulluaqhuni atuni inungnit, timiuyunit uvvalu kavamatkut atauttimiublutik tautuqquuqtaubluni talvalu piyumalluaqtauninganiglu ilaa tautuktamingnit.

Ihumaliurutaubluni avikturnikhaatigut NWT ihumaliurutauhimayuq 1950-ngutillugu ukuat nunaqaqqaaqhimanngittut uvani Mackenzie Valley uataaniittuq NWT avigumalirmadjuk nunani, aviquiningat pitquyungnaqtaat Uataani ilaa kamagiyaqarnirmut kavamakhatik hivumuurnariyungnaqtaat.

Una ihumaliurutigiyaat aviktuidjutigihimavaat Nunattiarmi malrunnguqhugik nunani aviktuqhimanikhaak haavitauhimayuq kavamatuqatkut Maligaliurvigyuanganni 1963-ngutillugu. Una piquyaq, talvani, qanurlikiaq, nutqaqtitauyuq kinguani hivulliup taigurningani.

1971-mi, ukuat Inuit Tapirisat Kanatami (ITC) makipkaqtauhimayuq kamagiyaqaliqhuni pivallianikhaatigut uqautigiqattautikhaannullu nunataarnahuarnikkut angiqatigiigutikhaat kavamatuqatkut kivgaqturahuaqhuhit Inuit Ukiuqtaqtumiuttat Kanatami.  1973-mi, Inuit Tapirisat Kanatami (ITC) ilihaqpallialiqtaat Inuit nunatigut atuqpauhiannik nayuqpauhianniglu, talvanngat nutaamik nunamik aviktuqhimalirutigiyaat. Pingahut ukiut qaangiqtumi, ITC-kut talvani tukhiqtuidjutiqaqtut makipkainikhaannik Nunavut Aviktuqhimanianni.

Qaniqtuutigiyaat makipkainikhakkut malruuyungnik nutaangnik nunakhanik Kanataup Ukiuqtaqtungani ihumaliurutigiyaat piyumayaitigut Nunavunmiuttat ilaa nanminiriyamingnik kavamaqarumablutik, ilaa qanitqiyariyumablugit inuit talvalu pitquhiminirmingnit ilaliutigiyumablugit aturningannik uqauhiit Inuktitut havauhiriyumablutigik nutaami kavamatkukhaanni.

1982-mi, the Tungavik Kavamaqarviat Nunavut (TFN-kunnik taiyauvaktuq) makipkaqtauhimayuq havaaqaqtitaublutik nunataarahuarnikkut kivgaqtuqhugit Inuit Nunavunmiuttat, havaariyaraluangit Inuit Tapirisat Kanatami havaarillualiqhunigit.

Kigliqarnikhakkut niruarutaanni, 56%-nguyut niruaqtut Nunattiarmi niruaqtut makipkaiyumablutik Nunavutikharmik April 14, 1982-ngutillugu talvalu November-mi talvani ukiungani, Kanatami kavamaryuangat uqaqhimaliqhutik Nunavunnguuq makipkaqtaunialiqhuni.

May 14, 1992-mi, amigaitqiyat N.W.T. inuqutait niruaqhimayut naammagiblutigik kigliqarnikhaq akunnganni Nunavut uvanilu Uataani Ukiuqtaqtumiuttat.

Inuit Nunavunmiuttat angiqhimayaat una Nunavunmi Nunataarahuarnirmut Angirutaat November 1992-mi. Malikhuguttauq, ukuat Nunavunmi Nunataarahuarnirmut Angirutaat atiliuqhimayaa Kanataup Angayuqqaaryuangannit May 25, 1993-mi Iqalungni, talvalu angiruqtauhimaliqhuni Kanataup Maligaliurvigyuangani June-mi talvani ukiungani. Una $1.1 billion-taala Nunavunmi Nunataarahuarninga Angirutaa tuhaqtitauhimaliqtuq ilitarinnikhutik uvani Kugluktuk-mi July 9, 1993-mi. Ilagiblugu Nunavut Maligaryuanga, Kavamatkua Kanataup angiqhimayut tunihidjutikhaanik $150-Million-taalamik ikayurutikhaannik makipkainiarutikhaat Nunavutip.

Aviktuqhimayumi Nunagiyaa Nunavut makipkaqtauhimayuq April 1, 1999-mi. Nutaanik kiglikhaliuqtut Kanataup Ukiuqtaqtungani malrunnguqhutik nutaak nunaliik, nutaamik Nunattiaq uvvalu Nunavut (taihiniqaqtuq "nunavut" Inuktitut). Haffumani aallannguqpaallirutaani, nunauyaq Kanatami ihuaqhaqtaudjutigilihaaqtaat hivullirmit uvanngat 1949-mit, qangali Newfoundland ilaulirmat kavamatuqaryuatkunni.
 

Horizontal rule

Maligaliurviq Nunavumi
 Titigaqvia 1200, Iqaluit, NU, Canada X0A 0H0
 Hivayauta.: (867) 975-5000
 Kayumiktukut: (867) 975-5190
 Akiitukut: (877) 334-7266
 Karitauya:
leginfo@assembly.nu.ca
Nanminigiyauyuk